Τρίτη, 19 Ιανουαρίου 2016


ΑΡΣΕΝΙΟΣ, Ο ΠΡΩΤΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ - ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
που έσωσε (εν ζωή) τη Κέρκυρα απο τους Σλάβους

Aπό το 933, ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Λέοντας ο σοφός, αναφέρει την Κέρκυρα ως Αρχιεπισκοπή.
Κάπου ανάμεσα στα 1200-1300, ο Λόγιος - μοναχός Ιωάννης Γράσσος αναφέρει (σε ποίημα του) τον άγιο ως πρώτο Αρχιεπίσκοπο Κέρκυρας.
Με τον ίδιο τίτλο αναφέρετε ο άγιος Αρσένιος και στο «Γενικό αγιολογικό κατάλογο» του Φιλίππου Φεράριου το 1625
Aυτό υποστηρίζουν (και συνηγορούν) έγκυροι - παλαιοί - μελετητές, όπως ο Ανδρέας Μουστοξύδης, ο Σπυρίδωνας Παπαγεώργιος, αλλά και ο νεότερος Γεώργιος Γαστεράτος.

Ο άγιος σώζει τη Κέρκυρα από τους Σλάβους
Ιστορικά στοιχεία αναφέρουν ότι... Κατά τους μέσους χρόνους (9ο αιώνας) οι Σλάβοι πραγματοποιούν καταστροφικές επιδρομές. Η Κέρκυρα δέχθηκε τότε επανειλημμένες επιθέσεις σε μια εκ των οποίων το 933 μ.Χ. ο Μητροπολίτης Αρσένιος επικεφαλής της τοπικής Εκκλησίας έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των εχθρών. Όταν το 953 μ.Χ. εκοιμήθη, η ανακήρυξή του σε Άγιο και προστάτη του νησιού και του Φρουρίου... φανερώνει τις δύσκολες συνθήκες που αντιμετώπισε η Κέρκυρα την εποχή αυτή.
Η ιστορία και η παράδοση έχει διασώσει (μέχρι τις ημέρες μας) την σωτήρια παρέμβαση του Αγίου Αρσενίου κατά την πολιορκία του 933.
Οι Κερκυραίοι αγαπούσαν τον Άγιο Aρσένιο ιδιαίτερα... και παρ' όλο που ήταν μητροπολίτης, τον τιμούσαν σαν «Στρατιωτικό» άγιο - προστάτη τους.
Η παλαιά λατρεία του αγίου Αρσενίου... «ατόνησε» μόνο όταν έφτασε στο Νησί το σκήνωμα του Αγίου Σπυριδώνα... αλλά δεν ξεχάστηκε ποτέ.

Ο άγιος Αρσένιος στο Σταυρό.
Στο Σταυρό υπάρχει η εκκλησία του Αγίου Αρσενίου στα Μακράτα.
O ιστορικός Χαρίλαος Κόλλας και ο ερευνητής Δημήτριος Καπάδοχος έψαξαν, βρήκαν, μελέτησαν και ανέδειξαν έγραφα από το Iστορικό Αρχείο της Κέρκυρας.
Ο Δημήτριος Καπάδοχος βρήκε έγραφα από το ο 1753, όπου αναφέρετε ότι... (ανάμεσα και σε άλλες εκκλησίες στο χωριό του Σταυρού) ...στα Μακράτα, υπάρχει η Μονή του αγίου Αρσενίου, της γενεάς Μακρή... με τότε Εφημέριο τον παπά Πέτρο Δαφνή»
Αυτά από τη καταγραφή των Ιερών Μονών του Νησιού που έγινε από τον τότε Πρωτόπαπα Βούλγαρη... κατά παραγγελία βέβαια των Bενετών, το 1753.
O Χαρίλαος Κόλλας αναφέρει μία ακόμα παλαιότερη καταγραφή του Αγίου Aρσενίου, που μας πηγαίνει πίσω στο 1587...
Ας σημειωθεί ότι η χρονολογία που αναφέρονται (από το Νοτάριο Τοξιότη Εμμανουήλ), δεν είναι κτητορική, αλλά τότε που συντάχτηκαν συγκεκριμένες συμβολαιογραφικές πράξεις! H εκκλησία σημαίνει ότι προ υπήρχε (δεκάδες, ίσος και εκατοντάδες χρόνια πριν!).

Tοπιογραφία
Η εκκλησία του Aγίου Αρσενίου, δεσπόζει σε ύψωμα πάνω από το στρατηγικό πέρασμα πέρασμα που σήμερα ονομάζετε «του Κογιοβίνα». Αυτό το πέρασμα ήταν ιδιαίτερα σημαντικό... γιατί έλεγχε το δρόμο που οδηγούσε από τη Νότια Κέρκυρα προς την Πόλη... αλλά και γιατί (αργότερα) προστάτευε και τις πλούσιες υδάτινες πυγές... που βρίσκονται ανάμεσα στα Λουκάτα και τις Μπενίτσες.
Το παλιό χωριό των «Αγίων Δέκα»... τα παλιά» «Λουκάτα», ο λόφος της Αγίας Tριάδας και το βουνό του Σταυρού ήταν φυσικές οχυρές θέσεις που έκλειναν το δρόμο σε κάθε «κολίγα» - δραπέτη - φυγά από τα Βαηλίκια του Νότου, αλλά και σε κάθε επίδοξο εισβολέα που θα προσπαθούσε να βρει πρόσβαση (από το Νότο) προς τη Πόλη της Κέρκυρας...
Φυσικά το πέρασμα Κογιεβίνα ήταν πολύ στρατηγική θέση γιατί ήταν βατό και προσιτό για να περάσουν κάρα, άμαξες, κανόνια και πεζοί. Εκεί λοιπόν, θα πρέπει να υπήρχε ισχυρή Στρατιωτική φρουρά... και φυσικά δεν θα μπορούσε να μην υπάρχει και εκκλησία αφιερωμένη στον τότε άγιο προστάτη του φρουρίου της Κέρκυρας!

Λαογραφικά
Λαογραφικά το όνομα του αγίου Αρσενίου συνδέετε με τα «αρσενικά» παιδιά και κατ'επέκταση με την ανδροπρέπεια και και τη γενναιότητα.
.................................................
Ο Δρ. Γιώργος Γαστεράτος... για την ίδρυση του «Σταυρού».
...Σίγουρα το χωριό Σταυρός έλκει την καταγωγή και την ίδρυσή του σε προγεγέστερες εποχές, όταν ήταν εν ακμή η λατρεία προς τον άγιο Αρσένιο, δηλαδή πριν τον 15ο αιώνα. Αυτό είναι πια σίγουρο και το αποδεικνύω στη διατριβή μου. Πιστεύω δηλαδή ότι το χωριό σας όπως και μερικά άλλα που έχουν ναούς του αγίου Αρσενίου (Αναπλάδες Λευκίμμης, Ομαλή ή Σγουράδες, Ποταμός κλπ) ανήκουν σε ένα απώτατο (βυζαντινό) παρελθόν αλλιώς δεν εξηγείται διαφορετικά η ύπαρξη τέτοιων ναών σήμερα, διότι από τον 15ο αι. έχουμε την εμφάνιση στην Κέρκυρα του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνος και την σταδιακή υποχώρηση της λατρείας του αγίου Αρσενίου. Άλλωστε, λίγο πιο μετά, το 1537 έχουμε την μεγάλη καταστροφή του νησιού από τους τούρκους του Μπαρμπαρόσσα, που συνεπάγεται τον αφανισμό προγενέστερων οικισμών. Οι νέοι έποικοι που εγκαταστάθηκαν στην Κέρκυρα δεν γνώριζαν τίποτε για τον "κερκυραίο" άγιο Αρσένιο και εύκολα υιοθέτησαν τη λατρεία του γνωστου σε αυτούς αγίου Σπυρίδωνα.
Γιώργος Γαστεράτος Φιλόλογος - Ιστορικός
................................................................
Ps Mavro / Stavriotis.
ΞΕΧΩΡΙΣΤΕΣ ΙΕΡΕΣ ΛΑΤΡΕΙΕΣ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
http://agiosspyridonas.blogspot.gr/2010/11/e.html